ΠΕΡΣΙΝΗ ΑΡΡΑΒΩΝΙΑΣΤΙΚΙΑ
ΑΓΟΡΑ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ

ΠΕΡΣΙΝΗ ΑΡΡΑΒΩΝΙΑΣΤΙΚΙΑ

"Περσινή αρραβωνιαστικιά" της Ζυράννας Ζατέλη
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου
Παίζουν: Σύρμω Κεκέ, Τατιάνα Άννα Πίττα, Ανθή Ευστρατιάδου
Συμπαραγωγή με την Ομάδα Elephas tiliensis

Μετά τη μεγάλη περσινή επιτυχία, η Περσινή αρραβωνιαστικιά, το πρώτο διήγημα του πρώτου βιβλίου της πολύ σημαντικής πεζογράφου Ζυράννας Ζατέλη, επαναλαμβάνεται για λίγες μόνο παραστάσεις στην Κεντρική Σκηνή του Θέατρου του Νέου Κόσμου από 4 μέχρι 26 Μαΐου 2015 κάθε Δευτέρα και Τρίτη από την ομάδα Elephas tiliensis με τις Ανθή Ευστρατιάδου, Σύρμω Κεκέ, Τατιάνα Άννα Πίττα σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αγαρτζίδη και Δέσποινας Αναστάσογλου. 

Η Περσινή αρραβωνιαστικιά, το πρώτο διήγημα του πρώτου βιβλίου της πολύ σημαντικής πεζογράφου Ζυράννας Ζατέλη, μεταφέρθηκε για πρώτη φορά στο θέατρο. 

Ένα κορίτσι αρραβωνιάζεται τον Μάρκο το βράδυ της Πρωτοχρονιάς του 1961. Γυναίκα πια, ανοίγει τα φύλλα της μνήμης της και αναβιώνει το γεγονός που επικυρώνει την είσοδό της στην περίοδο που η ίδια αποκαλεί «πρώτη μοναξιά της ζωής της». Ο πρώτος έρωτας για το παιδί θα γίνει ένας παλιός πόνος για τον ενήλικα. 

Η γραφή της Ζατέλη μάς συνδέει με την παράδοση απαλλάσσοντάς την από το φολκλόρ και φανερώνει ένα ποιητικό παραμύθι που μιλά με τρόπο υπαινικτικό, αλλά και ωμό, για τη γυναικεία σεξουαλικότητα, τις μύχιες σκέψεις, τις κρυφές επιθυμίες, τον φόβο και την έλξη του θανάτου, τη σύνδεση της καθημερινής πραγματικότητας με το μεταφυσικό, τη φαντασία και τη μαγεία. 

Η περσινή αρραβωνιαστικιά με κίνητρο την ασίγαστη περιέργεια εισδύει ήσυχα και ουσιαστικά στον διαφορετικό και υπέροχο κόσμο του άλλου, επινοεί μια καινούρια γλώσσα μυστική και ακατανόητη, μένει ακίνητη για ώρες μπροστά στον αρραβωνιαστικό της προκειμένου να «ξαλαφρώσει από το βάρος και την αοριστία ενός κόσμου γεμάτου αντιθέσεις που την περιτριγυρίζει, τη φοβίζει και δεν την αφήνει να ησυχάσει».

Μια ιστορία που βουτάει στο καζάνι της πρώτης αφύπνισης και σοκάρει μέσα από την απλότητα και το χιούμορ της, αποκαλύπτοντας τους μυστικούς και θαυμάσιους μηχανισμούς της ανθρώπινης ψυχής.


 

Η «Περσινή αρραβωνιαστικιά» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.


Η ομάδα Elephas tiliensis έχει επιλεγεί να συμμετέχει στο “Φεστιβάλ Εταιρικών Θιάσων” που οργανώνει ο ΟΕΘ (Οργανισμός Εταιρικών Θιάσων) και το ΣΕΗ (Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών).


www.elephastiliensis.gr


Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου
Μουσική: costinho (Κωστής Ζουλιάτης)
Σκηνικός χώρος - Κοστούμια: Μαγδαληνή Αυγερινού
Φωτισμοί: Μελίνα Μάσχα
Επιμέλεια κίνησης: Ξένια Θεμελή
Βοηθοί σκηνοθέτη: Βίκυ Κατσίκα / Μαρία Κοντογούρη, Ιωάννα Μπογδάνου 


Παίζουν οι ηθοποιοί:

Σύρμω Κεκέ, Τατιάνα Άννα Πίττα, Ανθή Ευστρατιάδου (2014-2015) / Ξένια Θεμελή (2013-2014) 


Εισαγωγή:

Δημήτρης Αγαρτζίδης, Δέσποινα Αναστάσογλου


Προηγούμενες παραστάσεις

Θέατρο του Νέου Κόσμου - Δώμα

από 18.1.2014 μέχρι 13.4.2014

από 9.3.2015 μέχρι 7.4.2015 

 

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ

ΥΛΙΚΟ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

ΚΡΙΤΙΚΕΣ / ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Κώστας Νταλιάνης, Ηρώ Μητρούτσικου, AttikiPress.gr, 19/05/2015

Μια εξαιρετική «Περσινή αρραβωνιαστικιά» της Ζυράννας Ζατέλη από τους «Elephas tiliensis»

Όμορφη, αισθαντική, μαύρη κωμωδία, που υπόσχεται άφθονο γέλιο… μετά το τέλος της!

Όμορφη, αισθαντική, μαύρη κωμωδία, που υπόσχεται άφθονο γέλιο… μετά το τέλος της!

από τον Κώστα Νταλιάνη & την Ηρώ Μητρούτσικου

Σπάνια η τελευταία φράση ενός έργου έχει τόση επίδραση, όσο στην «Περσινή αρραβωνιαστικιά». Προτείνω να πάτε στο θέατρο “Act” ή στο “Θέατρο του Ν.Κόσμου” και να δώσετε προσοχή στην φράση με την οποία κλείνει το έργο. Κι αυτό το επισημαίνω γιατί, δυστυχώς, από κάποια σχόλια θεατών, φαίνεται ότι μερικοί δεν άκουσαν την τελευταία πρόταση, οδηγούμενοι σε λάθος συμπεράσματα ως προς το έργο, αλλά όχι ως προς αυτή την εξαιρετική παράσταση.

Το έργο & η συγγραφέας:

Σε πρώτη ανάγνωση, το διήγημα της Ζυράννας Ζατέλη, εξιστορεί το ειδύλλιο και τον αρραβώνα της νεαρής πρωταγωνίστριας με τον Μάρκο, ένας αρραβώνας, που κράτησε 2 χρόνια και  7 ημέρες. Ένα από τα εμπόδια του ειδυλλίου είναι η μάνα του Μάρκου, η οποία φαίνεται να τον διεκδικεί ερωτικά. Ο Μάρκος, μάλιστα, δεν φαίνεται να ενοχλείται τόσο από το γεγονός αυτό, όσο από το ότι… διακόπτεται ο ύπνος του. Επιπλέον, οι συναντήσεις των δύο εραστών αποτελούνται από αμοιβαίο σταθερό κοίταγμα και κλείσιμο του ματιού για ώρες χωρίς καμιά υπόνοια αγγίγματος. Επίσης, ο Μάρκος, μέγας εραστής του ύπνου, φαίνεται ότι απολαμβάνει να κοιμάται με το κόκκινο φόρεμα της πρωταγωνίστριας, η οποία δεν έχει κανένα πρόβλημα να του το φοράει και όταν αυτός είναι κοιμισμένος!

Το πώς αυτή η ιστορία καταφέρνει να προσφέρει άφθονο γέλιο μετά την ολοκλήρωσή της, οφείλεται κυρίως στην γραφή της Ζ. Ζατέλη. Γεννημένη το 1951, σπούδασε θέατρο, αλλά ασχολείται αποκλειστικά με το γράψιμο και αυτή είναι η πρώτη μεταφορά έργου της στο θέατρο. Το 1993 το  «Και με το φως του λύκου επανέρχονται” κέρδισε το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος. Η «Περσινή αρραβωνιαστικιά» είναι το πρώτο της έργο και γράφτηκε το 1984. Η χρονολογία έχει σημασία, καθώς το πρώτο επίπεδο του έργου είναι αρκετά προκλητικό για την εποχή του. Βέβαια, πλέον, λειτουργεί περισσότερο ως παρωδία, καθώς αυτά, που λέγονται και υπονοούνται, δεν είναι πια τόσο προκλητικά, μάλλον αστεία είναι.

Επίσης, το θέμα της γυναικείας σεξουαλικότητας, που ενώ φαίνεται, ότι είναι η καρδιά του έργου, στο τέλος, με την ανατροπή, αποδεικνύεται, ότι ήταν περισσότερο αφορμή για σάτιρα. Σε ένα τρίτο επίπεδο, ίσως, το έργο να λειτουργεί και ως ένα χρονικό παράνοιας, αλλά η συγγραφέας δεν εστιάζει σε αυτό.

Η παράσταση:

Ο γεμάτος παλμό και θεατρικότητα λόγος της Ζατέλη, εκφέρεται στην σκηνή από τρεις ηθοποιούς, αντί για μία. Το εύρημα αυτό, αν και αρχικά δεν καταλαβαίνεις γιατί γίνεται, τελικά είναι ένα από τα σημεία της παράστασης που μαγεύει. Και οι τρεις ηθοποιοί παραπέμπουν σε μια  άλλη εποχή, όχι μόνο λόγω κουστουμιών. Ειδικά βλέποντας την Σύρμω Κεκέ θα μπορούσες να φανταστείς ότι η ιστορία εκτυλίσσεται το 1950 επηρεασμένος και από το έθιμο του αρραβώνα!

Είναι μόδα πολλά λογοτεχνικά έργα να παρουσιάζονται στην σκηνή και μάλιστα τις περισσότερες φορές με μορφή μονολόγου. Η θεατροποίηση και η διανομή ρόλων είναι κάτι που δεν επιτρέπει η κρίση. Γιατί όμως σε ένα κείμενο που οι άλλοι, ελάχιστοι ρόλοι υπάρχουν στο φόντο, η αφηγήτρια χωρίζεται σε τρεις ηθοποιούς;

Η ομάδα δηλώνει:

 «Μια φιγούρα πολλαπλασιασμένη σε τρεις. Όποιος τις κοιτάει για πρώτη φορά αμφιβάλλει αν τις βλέπει στην πραγματικότητα και όχι σε κάποιο όνειρο ή τέχνασμα και αυτό τις διασκεδάζει αφάνταστα. Ο καθένας μας να διακρίνει κανείς πολλές παραλλαγές του εαυτού του, ανατρέχοντας στο παρελθόν. Σαφώς το παιδί που υπήρξαμε είναι η πιο απομακρυσμένη φιγούρα μας. Έχουμε ενιαία αντίληψη για αυτόν τον άνθρωπο που, παρ’όλες τις συνθήκες ανείπωτης σκληρότητας που βίωσε ως τρυφερή ψυχή, μεγάλωσε, άλλαξε, διαφοροποιήθηκε και ενηλικιώθηκε. Το παιδί που υπήρξαμε κάποτε έζησε στο ακέραιο τα πιο συγκλονιστικά συναισθήματα και ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με τον πόνο που θα γίνει αναπόφευκτα για τον ενήλικα ένας «παλιός» πόνος. Η ψυχή μας, όμως, θυμάται ό,τι ως ενσυνείδητα όντα χάσαμε ή ξεχάσαμε».

Οι τρεις ηθοποιοί διαφορετικές και συγχρόνως ενωμένες με μια εσωτερική ενέργεια, σε οδηγούν στον ονειρικό κόσμο της Ζατέλη. Η εκφορά του λόγου και η κίνηση είναι απόλυτα εναρμονισμένες.  Υπάρχει κίνηση ακόμα και στην μη κίνηση, ενέργει ακόμα και στις ηθοποιούς που δεν μιλάνε εκείνη την στιγμή! Η Συρμώ Κέκε πρωτοστάτησε με το εκφραστικότατο βλέμμα της, ενώ η Τατιάνα Πίττα προσέδωσε δυναμισμό και αισθαντικότητα και η Ανθή Ευστρατιάδου ήταν πολύ καλή κινησιολογικά.

 Η παράσταση αποπνέει αθωότητα και αυτό κάνει ακόμα πιο έντονο το τελικό κλείσιμο του ματιού της συγγραφέως. Το συγκρατημένο και στατικό ξεκίνημα της παράστασης συμβάλλει στο γενικότερο πλαίσιο του ρυθμού της παράστασης, η οποία ακολουθεί μια απρόσκοπτα αυξανόμενη κλιμάκωση, μέχρι την τελική κορύφωση.

Οι τρεις ηθοποιοί με μεγάλη αισθαντικότητα και αγάπη σε μεταφέρουν με ήρεμη δύναμη μέσα στο σπίτι της ηρωίδας και του αρραβωνιαστικού της! Ελάχιστα σκηνικά σε παραπέμπουν σε εικόνες μιας πιο παλιάς Ελλάδας, όχι όμως συγκεκριμένης εποχής, αλλά αποτελούν αγαπημένες μνήμες.

Ρόλο κλειδί στην παράσταση παίζει και η live μουσική από τον Κωστή Ζουλιάτη (costinho). Οι συνθέσεις του οδηγούσαν αρμονικά την παράσταση μέσα από παράξενα μονοπάτια και σε κάποιες στιγμές θύμιζαν το «The end» των «The doors», μέσα στο ρυθμικό χάος τους.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερη παράσταση φτιαγμένη με πολύ αγάπη και προς το κοινό και, κυρίως, προς το κείμενο της Ζ.Ζατέλη, το οποίο προφανώς οι συντελεστές αγάπησαν πολύ και έτσι θέλησαν να το κάνουν θέατρο. Μια παράσταση που θα  συνεχίσει να υπάρχει καιρό στο μυαλό και στις κουβέντες όσων επιλέξουν να την δουν, για αυτό τρέξτε να την προλάβετε.

Η ομάδα «Elephas Tiliensis»

Η ομάδα (www.elephastiliensis.gr ) ιδρύθηκε το 2013 και έκανε ντεμπούτο στον χώρο του θεάτρου με την «Περσινή Αρραβωνιαστικιά», η οποία ξεκίνησε την περσινή περίοδο (2014) στο “Θέατρο του Νέου Κόσμου” και συνέχισε στη Θεσσαλονίκη (“Θεατρικές Συναντήσεις”), στα Ιωάννινα (“Β’ Θεατρική Άνοιξη”), στην Πάτρα και στο Ναύπλιο. Την περίοδο 2014/15 η ομάδα συνεργάστηκε με το “Θέατρο Τέχνης” και παρουσίασε στο “Υπόγειο” μια παράσταση εμπνευσμένη από το «Αλεξανδρινό Κουαρτέτο» του Λόρενς Ντάρρελ «Αλεξάνδρεια -Υπάρχουν αλήθεια και ψεύδος άραγε;», ενώ η επιτυχία της «Περσινή Αρραβωνιαστικιάς» συνεχίζεται.

https://www.facebook.com/pages/Elephas-tiliensis/178242499036756

Το όνομα της ομάδας προέρχεται από τους ελέφαντες της Τήλου, οι οποίοι απομονωμένοι για μεγάλο χρονικό διάστημα, σε περιορισμένο χώρο, αναγκάστηκαν να συρρικνωθούν σε μέγεθος, προκειμένου να επιβιώσουν (http://www.news.gr/perivallon/article/67988/deinoi-kolymvhtes-oi-elefantes-ths-thloy.html ).

Το νόημα του ονόματος οριοθετεί και τους στόχους της ομάδας, δηλώνοντας πως οτιδήποτε στην τέχνη δεν αναπτύσσεται και μένει κλεισμένο σε στενά πλαίσια, συρρικνώνεται και εξαλείφεται.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Μιχάλης Γιαλούσης, mixgrill.gr, 19/03/2015

Περσινή αρραβωνιαστικιά στο Θέατρο του Νέου Κόσμου

Η Περσινή Αρραβωνιαστικιά είναι το πρώτο διήγημα της ομώνυμης συλλογής της Ζυράννα Ζατέλη μέσα από το οποίο συστήθηκε στο αναγνωστικό κοινό. Η Περσινή Αρραβωνιαστικιά ανεβαίνει για πρώτη φόρα στο θέατρο από την ομάδα Elephas tiliensis στο θέατρο του Νέου Κόσμου. 

Η Ζυράννα Ζατέλη αφηγείται, άλλοτε ως μικρό κορίτσι και άλλοτε ως ώριμη ενήλικας, τον έρωτα της για το Μάρκο. Ο Μάρκος την έχει εντυπωσιάσει όσο κανένας άλλος, γι' αυτό περνάει όλη τη μέρα της μαζί του και τον συγχωρεί που πηγαίνει και με άλλες. Έτσι, αποφασίζει να τον αρραβωνιαστεί κρυφά από τους άλλους. Πόσο μπορεί να αντέξει όμως ένας τόσο ανιδιοτελής έρωτας; 

Η Ζυράννα Ζατέλη με εκπληκτικό τρόπο αφηγείται μια ιστορία αγάπης που δε μοιάζει με τις άλλες, ανακαλώντας τις παιδικές της μνήμες, τα αγνά συναισθήματα και την καθαρότητα του παιδικού μυαλού, αλλά ταυτόχρονα χρησιμοποιώντας την οξύτητα του μυαλού μιας έξυπνης και ώριμης γυναίκας. Η ίδια κινείται στο μαγικό ρεαλισμό αναμειγνύοντας με μοναδικό τρόπο την καθημερινότητα με έναν κόσμο με χαρακτήρες με αλλόκοτες συμπεριφορές και κρυμμένα μυστικά, που αποκαλύπτονται στο τέλος. 

Η παράσταση καταφέρνει με λιτό τρόπο να αποτυπώσει το μαγικό ρεαλισμό της Ζ. Ζατέλη. Οι τρεις πρωταγωνίστριες (Ανθή Ευστρατιάδου, Σύρμω Κεκέ, Τατιάνα-Άννα Πίττα) αφηγούνται την ιστορία της Περσινής Αρραβωνιαστικιάς εναλλάσσοντας διαρκώς το ρόλο του αφηγητή. Η μία αφηγείται ως μικρό κορίτσι την ιστορία, η άλλη ως ώριμη γυναίκα και η τρίτη τη δραματοποιεί , χωρίς να κρατάει καμία ένα σταθερό ρόλο. Χωρίς υποκριτικές εξάρσεις, οι τρεις πρωταγωνίστριες, ερμηνεύοντας, μοναδικά και ισότιμα, το ρόλο της αφηγήτριας, καταφέρνουν να σε καθηλώσουν. Να θέλεις να δεις την ιστορία όλη να εξελίσσεται μπροστά σου. Η μουσική του Costinho συνοδεύει το αφηγηματικό μπέρδεμα ενισχύοντας την υποβόσκουσα συναισθηματική έξαρση. 

Η σκηνοθετική ματιά του Δημήτρη Αγαρτζίδη και της Δέσποινας Αναστάσογλου αναδεικνύουν την αφήγηση της Ζυράννας Ζατέλη χωρίς να αλλοιώνει το δυνατό λόγο της και καταφέρνοντας να μας δώσουν το μυστικισμό, το ρεαλισμό και την παιδικότητα του κειμένου. Η διάρκεια μετρημένη, χωρίς να ξεπερνάει το όριο της μίας ώρας. Τα σκηνικά και τα κουστούμια κινούνται στο ίδιο λιτό ύφος. 

Η Ζυράννα Ζατέλη ζωντανεύει στη σκηνή του Νέου Κόσμου μέσα από την Περσινή Αρραβωνιατικιά. Τη νιώθεις να κάθεται δίπλα σου και να σου αφηγείται την ιστορία της. Πώς έζησε σαν κορίτσι τον έρωτα της με το Μάρκο. Με αυτό το άπιστο αρσενικό. Πώς έζησε την αγάπη και το χαμό. Πώς έζησε το θάνατο μιας αγάπης. Χωρίς κανείς να ξέρει πως πραγματικά είναι η Ζυράννα Ζατέλη , η παράσταση σου τη συστήνει. Σε βάζει να καθίσεις δίπλα της και να την φανταστείς να σου ψιθυρίζει στο αυτί όλη την ιστορία της. Τότε, που αρραβωνιάστηκε κρυφά το Μάρκο. Τότε, που ήταν η Περσινή Αρραβωνιαστικιά. 

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Γιώργος Σαρηγιάννης, Το Τέταρτο Κουδούνι, 12/03/2015

Σύρμω Κεκέ, Τατιάνα Άννα Πίττα, Ανθή Ευστρατιάδου: ντυμένες κι οι τρεις στα μαύρα, σχεδόν καθηλωμένες, μ’ εσωτερική κίνηση που διοχετεύεται κυρίως στα χέρια, «αφηγούνται» την «Περσινή αρραβωνιαστικιά» -το πρώτο διήγημα απ’ το πρώτο βιβλίο που εξέδωσε η Ζυράννα Ζατέλη.

Σύρμω Κεκέ, Τατιάνα Άννα Πίττα, Ανθή Ευστρατιάδου: ντυμένες κι οι τρεις στα μαύρα, σχεδόν καθηλωμένες, μ’ εσωτερική κίνηση που διοχετεύεται κυρίως στα χέρια, «αφηγούνται» την «Περσινή αρραβωνιαστικιά» -το πρώτο διήγημα απ’ το πρώτο βιβλίο που εξέδωσε η Ζυράννα Ζατέλη. Το 1984. Όταν τα τρία κορίτσια δεν είχαν γεννηθεί ακόμη ή, έστω, ήταν νήπια. Η ιστορία του Μάρκου που η αφηγήτρια τον έκανε με την πρώτη ματιά «αρραβωνιαστικό» της, ένα ωραίο, ιδιαίτερο κείμενο μ’ ένα αιφνιδιστικό, σπαρταριστό φινάλε, έγινε θέατρο απ’ τον Δημήτρη Αγαρτζίδη και την Δέσποινα Αναστάσογλου για την ομάδα τους «Elephas Tiliensis» και παίζεται -είναι η δεύτερη σεζόν- στο Δώμα του «Θεάτρου του Νέου Κόσμου». Δεν το «θεατροποίησαν». Το «αφηγούνται». Αλλά με τόση εσωτερική ενέργεια, με τόση ένταση, με τόσο εκπληκτικούς ρυθμούς, με τόση μουσικότητα -όπου ρόλο σημαντικό παίζει κι ο costinho άλλως Κωστής Ζουλιάτης που τις συνοδεύει ζωντανά! Μια τριωδία άψογα συντονισμένη και τέλεια εκτελεσμένη -σαν ξυραφιά- από τρία κορίτσια ιδιαίτερα ταλαντούχα που μοιάζει να ’χουν ξεσκιστεί στη δουλειά για το αποτέλεσμα. Το οποίο τις τιμά, τιμά αυτούς που τις δίδαξαν, τιμά το κείμενο της Ζατέλη που κατεβαίνει στο κοινό πεντακάθαρο, λαμπερό και τιμά κι εμάς που πήγαμε να τις δούμε.
Κάθε τόσο επαναλαμβάνω ότι βαρέθηκα να βλέπω στο θέατρο μονολόγους και κείμενα πεζά που δεν είναι καθαυτά θεατρικά και κάθε τόσο έρχεται μια τέτοια παράσταση να με διαψεύσει -και χαίρομαι που διαψεύδομαι.
Να πάτε να τη δείτε. Είναι απολαυστική, καθηλωτική.

 

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Γιώργος Μητρόπουλος, EuroNews.gr, 27/01/2014

Μια νέα θεατρική ομάδα δοκιμάζει τις δυνάμεις της για πρώτη φορά στο σανίδι, με «όχημα» ένα εξαιρετικό διήγημα της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Η ομάδα Elephas Tiliensis δίνει ραντεβού στο Θέατρο του Νέου Κόσμου με την «Περσινή Αρραβωνιαστικιά» της Ζυράννας Ζατέλη.

Ο ένας εκ των δύο σκηνοθετών της παράστασης, Δημήτρης Αγαρτζίδης, εξηγεί στον Γιώργο Μητρόπουλο, γιατί επέλεξαν το συγκεκριμένο κείμενο, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η ομάδα αποφάσισε να ανεβάσει το βιβλίο στη σκηνή.

-Τι σας άρεσε στην «Περσινή Αρραβωνιαστικιά» της Ζυράννας Ζατέλη και αποφασίσατε να την κάνετε θεατρική παράσταση;

H “Περσινή Αρραβωνιαστικιά” είναι ένα διήγημα που από την πρώτη φορά που το διαβάσαμε μαζί με την Δέσποινα Αναστάσογλου, πριν από χρόνια, είπαμε πως θέλουμε πολύ να το δουλέψουμε. Πέρασε καιρός, η ιδέα υπήρχε στο πίσω μέρος του μυαλού, αλλά χρειαζόταν μια ώθηση προκειμένου η ιδέα να γίνει πράξη. Πρόκειται για ένα πολύ ιδιαίτερο κείμενο που χτίζει ένα σύμπαν πολύ μεθοδικά και σε μία φράση το ανατρέπει ή θα έλεγα το αποκαλύπτει. Μιλάει για την αφύπνιση του σώματος, του μυαλού, μιλάει για την περίοδο αυτή της ζωής που μας καθορίζει-την παιδική ηλικία-και μιλά για το βίαιο γεγονός που μας αναγκάζει να αποχωριστούμε τον εαυτό μας ως παιδί και να συμφιλιωθούμε με τον εαυτό μας ως ενήλικα. Μια μεγάλη αλλαγή στη ζωή μας έφερε στην επιφάνεια αυτές τις σκέψεις και στάθηκε η αιτία η ιδέα να γίνει πράξη. Η αφήγηση των «Λύκων» από την Ζυράννα Ζατέλη στο Τρίτο Πρόγραμμα στάθηκε η αφορμή και η υπενθύμιση πως ήρθε η ώρα.

-Πώς μεταχειριστήκατε το λογοτεχνικό υλικό και ποια είναι η δική σας θεατρική εκδοχή;

Ο Λέσλι Χάρτλεϋ γράφει ότι το παρελθόν είναι μια ξένη χώρα, όπου συμβαίνουν διαφορετικά τα πράγματα. Ένα γεγονός δυσβάστακτο του παρελθόντος έρχονται ώρες που αναρωτιόμαστε αν συνέβη πραγματικά. Το είδαμε; Το ζήσαμε; Ή μήπως το οραματιστήκαμε; Δε θέλαμε να ταυτοποιήσουμε την ηρωίδα με ένα πρόσωπο. Η γραφή της Ζατέλη σκιαγραφεί έναν κόσμο που φανερώνει τις πολλαπλές διαστάσεις του, έναν κόσμο που πατά με το ένα πόδι στην πραγματικότητα και με το άλλο στο ανείπωτο. Έτσι δουλέψαμε την παράσταση με τρεις ηθοποιούς που και οι τρεις υποδύονται μια διαφορετική, η καθεμιά, εκδοχή της αφηγήτριας. «Σαν μια φιγούρα πολλαπλασιασμένη σε τρεις. Όποιος τις κοιτάει για πρώτη φορά αμφιβάλλει αν τις βλέπει στην πραγματικότητα και όχι σε κάποιο όνειρο ή τέχνασμα και αυτό τις διασκεδάζει αφάνταστα.». Δουλέψαμε πολύ πάνω στον λόγο και στις συνειρμικές χειρονομίες που γεννά και συνθέσαμε ένα κόσμο που μπορεί να είναι μέρος της δικής μας πραγματικότητας και ταυτόχρονα ο τόπος ενός ονείρου.

-Αισθάνεστε ότι η παράσταση αφορά περισσότερο ένα γυναικείο κοινό;

Όχι. Ο μεγάλος πόνος που στιγματίζει την απώλεια της παιδικότητας και της ελευθερίας του μικρού παιδιού είναι ένας πόνος κοινός για άντρες και γυναίκες. Και εκεί εστιάζει η παράσταση. Υποψιάζομαι όμως ότι ένας άντρας θεατής θα δει την παράσταση με πολύ διαφορετική ματιά απ’ ότι μια γυναίκα θεατής. Νομίζω ότι θα δει μια πολύ προσωπική και κρυφή πλευρά της γυναίκας που στις γυναίκες-θεατές θα είναι οικεία, αλλά στους άντρες θα κινήσει νομίζω την περιέργεια ή την αμηχανία. Είναι κάτι που περιμένουμε κι εμείς πάντως να δούμε πως θα λειτουργήσει μέσα στις παραστάσεις.

-30 χρόνια μετά την κυκλοφορία της, η «Περσινή Αρραβωνιαστικιά» τι έχει να πει στο σημερινό κοινό;

Προχθές συζητούσαμε για τη σύμπτωση αυτή της επετείου των 30 χρόνων. Αυτή είναι όμως η δύναμη ενός πολύ καλού κειμένου. Η Περσινή Αρραβωνιαστικιά μιλά με τρόπο βαθύ αλλά και πολύ απλό για το παρελθόν μας. Το προσωπικό και το συλλογικό. Η ηρωίδα λέει για τον αρραβωνιαστικό της: «Στα μάτια του Μάρκου συνειδητοποίησα αυτό που λέμε το μυστήριο του κόσμου, όσο και του εαυτού μας». Αυτή η αναζήτηση δε σταματά ποτέ γιατί μας κρατάει ζωντανούς, μας δίνει το κουράγιο να συνεχίσουμε να ζούμε και να μην εγκαταλείπουμε.

-Τι θέλετε να φέρετε στο θέατρο με την νεοιδρυθείσα ομάδα σας, Elephas Tiliensis και τι να περιμένουμε από τον νάνο ελέφαντα της Τήλου;

Το να φέρουμε κάτι στο θέατρο μου φαίνεται βαρύ. Μακάρι όμως να το καταφέρουμε. Ο νάνος ελέφαντας της Τήλου επιβεβαιώνει τη θεωρία ότι τα θηλαστικά προσαρμόζονται στο τόπο που ζούνε. Έτσι αυτό το είδος ελέφαντα για να μπορέσει να επιβιώσει σε ένα μικρό νησί, συρρικνώθηκε. Έτσι γεννήθηκε αυτό το όνομα. Με την καλή και την κακή εκδοχή του. Γιατί για να επιβιώσεις μπορεί να συρρικνωθείς. Αν ένας θεατής μετακινηθεί ψυχικά στην παράσταση αυτό δίνει δύναμη να συνεχίσεις, να αντισταθείς στη συρρίκνωση. Ονειρευόμαστε κείμενα, συνεργασίες και κυρίως ανθρώπους που ανοίγουν τη σκέψη και την ψυχή μας.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Εύα Κέκου, popaganda.gr, 25/02/2014

Ο σκηνοθέτης Δημήτρης Αγαρτζίδης μας μίλησε για τη σημασία του κειμένου που έπρεπε να διαχειριστεί αλλά και για τη γνωριμία του με τη σπουδαία συγγραφέα.

Η «Περσινή Αρραβωνιαστικιά» είναι το πρώτο διήγημα στο πρώτο βιβλίο που έγραψε η Ζυράννα Ζατέλη πριν από 30 χρόνια. Αυτή είναι η πρώτη φορά που μεταφέρεται στο σανίδι και αυτό το ευτυχές γεγονός αποτελεί και το ντεμπούτο των Elephas Tiliensis, της θεατρικής ομάδας του Δημήτρη Αγαρτζίδη και της Δέσποινας Αναστάσογλου. Ένα ενδιαφέρον σύνολο συμπτώσεων, αν μη τι άλλο.

Πόσο  εύκολη (ή όχι) ήταν η μεταφορά του έργου της Ζυράννας Ζατέλη, σε ποια στοιχεία δώσατε έμφαση κατά τη μεταφορά και ποια παραλείψατε χάριν της θεατρικότητας; Το θέατρο είναι μια άλλη γλώσσα από αυτή της λογοτεχνίας. Η δυσκολία της μεταφοράς του διηγήματος έγκειται στο ότι καλείσαι να βρεις τα εργαλεία εκείνα που θα αναδείξουν αυτή τη διαφορετική γλώσσα και θα συνομιλήσουν το κείμενο όχι με τον αναγνώστη πια αλλά με τον θεατή. Αυτή η δυσκολία βέβαια σου προσφέρει μια ελευθερία ή τουλάχιστον μια ψευδαίσθηση ελευθερίας γιαμας πολύ χρήσιμη και δημιουργική. Εμείς -η Δέσποινα Αναστάσογλου και εγώ- ήμασταν από την αρχή βέβαιοι ότι θέλαμε να δούμε την ιστορία από τρεις ηθοποιούς, από τρεις εκδοχές του ίδιου προσώπου που συμπληρώνουν, συγκρούονται, ή ανατρέπουν η μία την άλλη. Ακολουθήσαμε το κείμενο βήμα-βήμα και μαζί την Ξένια, την Σύρμω και την Τατιάνα  που ήταν ολοκληρωτικά παρούσες στη διάρκεια των προβών ψάξαμε με λεπτομέρεια κάθε πτυχή του κειμένου .Η δυσκολία ήταν πιο πολύ στο να μη μας αποσυγκεντρώνουν τα διάφορα ευρήματα, ή οι ωραίες ιδέες από τον στόχο. Σημαντικό πολύ βέβαια ήταν ότι μπορούσαμε να ανατρέξουμε στην ίδια την Ζυράννα Ζατέλη, σα να είσαι δίπλα στην πηγή που τρέχει το νερό…

Κατά τη γνώμη μου το εικαστικό μέρος του έργου έχει ένα σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη ( γλάστρα φυτά, λουκούμια κλπ). Εκτός από τους συνειρμούς που δημιουργεί τί άλλο εξυπηρετεί; Για ποιο λόγο επιλέχθηκε να υπάρξει μουσική ζωντανά στη σκηνή; Λειτουργεί συμπληρωματικά και αν ναι πως; Η έννοια του “συνειρμού” και του “ονείρου” μας απασχόλησε από τις πρώτες κιόλας συναντήσεις. Γνωρίζαμε τα στοιχεία που θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε και προσπαθήσαμε να ακούσουμε μέσα στις πρόβες ποιά από αυτά τα στοιχεία αναδεικνύουν το περιεχόμενο του κειμένου και βοηθούν τη δράση. Η Μαγδαληνή Αυγερινού ακολούθησε την πρόβα και έφτιαξε ένα σκηνικό περιβάλλον που συνδέεται άρρηκτα με το διήγημα και την σύνδεση χώρου-χρόνου και πραγματικότητας-ονείρου που σκεφτόμασταν για την παράσταση. Η παρουσία του μουσικού, του Κωστή Ζουλιάτη επί σκηνής κρίθηκε αναγκαία μέσα στην πρόβα. Είναι το τέταρτο πρόσωπο ουσιαστικά η μουσική. Δεν μπορώ να φανταστώ πια την παράσταση χωρίς αυτή. Δεν συμπληρώνει, αφηγείται  την ιστορία χωρίς να την περιγράφει.

H πρωτοκαθεδρία της σημειολογίας στο συγκεκριμένο έργο είναι δεδομένη. Πώς αυτό λειτουργεί στο κοινό; Ο δικός μας στόχος είναι να προκαλέσουμε τον συνειρμό, την μνήμη, την σκέψη. Δουλέψαμε πολύ πάνω στο λόγο, στην χειρονομία που προκύπτει από αυτόν και στη συνειρμική χειρονομία. Προσπαθήσαμε να σωματοποιήσουμε τις αισθήσεις και τις εικόνες που πηγάζουν από το κείμενο. Θέλαμε να βρούμε μια παράλληλη γλώσσα που επικοινωνεί με το θυμικό και με την μνήμη, μια μνήμη προσωπική, αλλά και μια συλλογική μνήμη. . Αυτός ο τρόπος λειτουργεί στον καθένα νομίζω ανεξάρτητα και ίσως και ασυνείδητα. Είμαστε τόσο διαφορετικοί και μοναδικοί οι άνθρωποι που ο καθένας μας συνομιλεί με μια άλλη περιοχή πολλές φορές απλησίαστη και απροσπέλαστη. Πολλές φορές βλέποντας την παράσταση παρακολουθώ έναν θεατή. Τί σκέφτεται άραγε σκέφτομαι. Και η αλήθεια είναι δε θα μάθω ποτέ. Γιατί ο καθένας αναπτύσσει μια πολύ προσωπική εμπειρία με αυτό που βλέπει.

Μιλήστε μας λίγο για την ομάδα, πως ιδρύθηκε, ποιές ανάγκες ήρθε να καλύψει, για την πορεία της μέχρι σήμερα και τι σχέδια έχετε για το μέλλον. Η ομάδα δημιουργήθηκε την άνοιξη του 2013 μέσα σε μια δίνη αλλαγών προσωπικών αλλά και του περίγυρου εγγύτερου και μη. Ήταν επιτακτική η ανάγκη να επικοινωνήσουμε χρησιμοποιώντας τη γλώσσα που γνωρίζαμε καλύτερα, δηλαδή το θέατρο. Η Περσινή Αρραβωνιαστικιά, η γνωριμία με την Ζυράννα Ζατέλη είναι ένας μεγάλος σταθμός στη μικρή διαδρομή. Είναι λίγο σα να κάνεις μια βουτιά κάτω στο νερό και δεν ξέρεις πότε θα βγεις στην επιφάνεια και τί θα δεις όταν θα βγεις. Τώρα σχεδιάζουμε να παίξουμε την παράσταση εκτός Αθηνών. Είναι κάτι που το θέλουμε πολύ και νομίζω θα ‘ναι μια καινούρια περιπέτεια. Στο μυαλό υπάρχουν και επόμενες σκέψεις συγκεκριμένες και αφηρημένες αλλά τώρα ακόμα δεν είναι ώρα. Είμαστε ακόμα μέσα στο νερό και κολυμπάμε.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Αθηνά Ζησιμοπούλου, tralala.gr, 23/01/2014

Για πρώτη φορά το διήγημα του πρώτου βιβλίου της Ζυράννας Ζατέλη παρουσιάζεται στο Θέατρο του Νέου Κόσμου από την ομάδα Elephas tiliensis.

Δεν υπάρχει πιο κατάλληλος τρόπος για να αναφερθεί κανείς σ’ αυτή τη παράσταση εκτός από τον πολύ προσωπικό και συναισθηματικό, αφού η Περσινή Αρραβωνιαστικιά με τον πιο άμεσο και γνήσιο τρόπο μιλάει στη καρδιά σου. Το κείμενο, η σκηνοθεσία, η υποκριτική, η μουσική, ο φωτισμός δένουν τόσο αρμονικά που δίνουν ένα αποτέλεσμα που βάζει τον θεατή σε μια μυστηριακή ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής, αποκαλύπτοντας τον εσωτερικό κόσμο μιας νέας γυναίκας.

Παρακολουθούμε την ιστορία αγάπης μιας κοπέλας στη επαρχία, στη δεκαετία του ’60, που αγάπησε και αρραβωνιάστηκε μυστικά τον Μάρκο, αποκαλώντας την περίοδο αυτή ως «πρώτη μοναξιά της ζωής της». Μέσα από τη διήγηση της ιστορίας αγάπης με τον Μάρκο, γινόμαστε μάρτυρες των ερωτικών σκέψεων της κοπέλας που μεγαλώνοντας σε μια συντηρητική οικογένεια στην επαρχία, δε μπορούν να εκφραστούν και εξελίσσονται μέσα της. Έτσι περνάει από το αθώο και αυθόρμητο έρωτα της παιδικής ηλικίας, στη περίοδο του εφηβικού έρωτα και φτάνει στη βίωση του πόνου της απώλειας. Γραμμένο σε μια γλώσσα απλή και καθημερινή που δίνει όμως μια αίσθηση μυστηρίου, παρακολουθούμε την πορεία της λανθάνουσας και καταπιεσμένης σεξουαλικότητας. Αυτό που αξίζει να σημειωθεί για το διήγημα είναι ότι κάνοντας λόγο για θέματα υπαρξιακά, καταφέρνει να μετατρέψει τα πολύ προσωπικά ζητήματα σε παναθρώπινα.

Σκηνοθετικά επιτυγχάνεται η παρουσίαση του εσωτερικού κόσμου της ηρωίδας-αφηγήτριας με τις τρείς ηθοποιούς, που κάθε μία δίνει τα ξεχωριστά στοιχεία της προσωπικότητας της ηρωίδας. Και οι τρεις τους αποτελούν τις διαφορετικές εκφάνσεις μιας γυναίκας που μετά το μεγάλο, καθοριστικό γεγονός η καθεμιά ακολουθεί διαφορετική πορεία, οπτικοποιώντας τις εικόνες που την σημάδεψαν.Οι τρείς ηθοποιοί υπηρετούν πιστά το έργο, με ουσιαστική απλότητα. Έχοντας αποβάλλει κάθε τι περιττό στην ερμηνεία τους περνούν στον θεατή το 100% των συναισθημάτων τους. Ένα στοιχείο που εντυπωσιάζει στη παράσταση είναι η ζωντανή μουσική. Ο εξαιρετικός μουσικός Κωστής Ζουλιάτης ακουλουθώντας τη πορεία της ιστορίας δημιουργεί επιτόπου ένα μουσικό κομμάτι που αιχμαλωτίζει τον θεατή και τον βάζει στην εφιαλτική δίνη των συναισθημάτων των ηθοποιών. Ξεκινώντας αργά και ‘’υπομονετικά’’ η μουσική κορυφώνεται όπως τα γεγονότα και τα συναισθήματα που παρουσιάζονται,  και στο τέλος ησυχάζοντας όταν επέρχεται η κάθαρση. Αξίζει ένα ειλικρινές και μεγάλο μπράβο σε όλους τους συντελεστές για τη υπέροχη παράσταση που κατάφερε να αγγίξει τις ευαισθησίες που όλοι έχουμε κρυμμένες μέσα μας.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Χρύσα Φωτοπούλου, onlytheater.gr, 01/02/2014

Τα κείμενα της Ζατέλη είναι γεμάτα εικόνες. Αν έχεις εκπαιδευτεί, μεταξύ ανάγνωσης και παράστασης μεσολαβεί 1,5 λεπτό. Και πολύ λέω. Θυμάμαι καλοκαίρι με ζέστη που σκότωνε να διαβάζω τον ορισμό του πλατωνικού έρωτα με το μέλι και το τσεκούρι και να εικονοποιώ και να μην μπορώ να υποστώ το μέγεθος του δίκιου.

Στη μικρή σκηνή του Θεάτρου του Νέου Κόσμου με το κανονικό παράθυρο (σε όσες παραστάσεις έχω πάει έχει χρησιμοποιηθεί) ανεβαίνει η "Περσινή αρραβωνιαστικιά", το πρώτο διήγημα του πρώτου βιβλίου της Ζατέλη. Σε ένα σκηνικό που θυμίζει κομμάτι καλού καιρού με διάχυτο λευκό και φροντισμένες γλαστρούλες τρία κορίτσια με κοινό σώμα και ψυχή εξομολογούνται την ιστορία του πρώτου έρωτα και πώς αυτός εξελίχθηκε καθώς περνούσε ο χρόνος και η πρώτη, πρώτη καθαρή, τακτοποιημένη διαύγεια.

"Ένα κορίτσι αρραβωνιάζεται τον Μάρκο το βράδυ της Πρωτοχρονιάς του 1961. Γυναίκα πια, ανοίγει τα φύλλα της μνήμης της και αναβιώνει το γεγονός που επικυρώνει την είσοδό της στην περίοδο που η ίδια αποκαλεί «πρώτη μοναξιά της ζωής της». Ο πρώτος έρωτας για το παιδί θα γίνει ένας παλιός πόνος για τον ενήλικα."

Το παράξενο αυτό διήγημα είναι στην ουσία το πιο οικείο, εσωστρεφές παραλήρημα. Ο στόχος και της συγγραφέα και των ανθρώπων που επέλεξαν να το κάνουν παράσταση είναι κοινός και ξεκάθαρος. Δεν είναι δηλαδή άλλος από την κατάδειξη του καθοριστικού ρόλου που παίζουν στη ζωή του καθένα η μνήμη και τα πρώτα χρόνια της ζωής. Η παιδική ηλικία. Θα έλεγα πιο ρομαντικά: ο καθοριστικός ρόλος όλων των πρώτων εικόνων, σκέψεων, φορών. Η πρώτη λειτουργία των αισθήσεων. Μια παιδική ηλικία που δεν τυραννιέται από έλλειψη και αποστροφή είναι αυτή που θα εντείνει τα χρόνια που θα ακολουθήσουν. Και αν τη δεις σαν αναγκαία, μόνιμη πατρίδα δεν την αφήνεις να απομακρυνθεί. Να γίνει κουκιδίτσα στο μακρινό βάθος. Την κρατάς και συνεχίζεις το περπάτημα χωρίς να ξεμένεις από δρόμο και κατάφαση.

Η βουτιά προς τα μέσα γίνεται με αθωότητα. Ποίηση και χιούμορ. Κάνουν θόρυβο οι ανατροπές. Ειδικά, όταν μας έχει προφτάσει ο οδοστρωτήρας της λογικής. Όταν η καταπίεση είναι μια εξευγενισμένη επιβολή.

Η Τατιάνα, η Σύρμω και  η Ξένια μοιάζουν με εικόνες πάνω σε θάλασσα -καθρέφτη. Γίνονται μονάδα με τρόπο που ερεθίζει την περιέργεια. Ο Κωστής Ζουλιάτης και οι νότες του. Απαραίτητος.

Και λίγα λεπτά προς το τέλος ένα κανονικό τσεκούρι βουτηγμένο στο μέλι. Το κρατούσε ένα από τα κορίτσια. Λέρωσε το φουστάνι της, το στόμα της, τα μαλλιά της. Και το μέλι να συνεχίζει να τρέχει.

Έκανα αυτό που ξέρω καλά. Έκλεψα την εικόνα. Δεν έχω βρει καμία άλλη τόσο κοντά στην έννοια του ασύλληπτου.

Να ' χει θεατές, πολλούς θεατές αυτή η παράσταση. Το αξίζει για το πάθος και την ομορφιά της.

Για το διάλογο που κάνεις με τον εαυτό σου. Για το συμπέρασμα που θέλει την πρώτη αφύπνιση να είναι και η πρώτη, σφιχτή χειραψία με τη ζωή.

Αν τολμάς, ξέχνα την.

Δεν μπορείς.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Θωμάς Τσαλαπάτης, UNFOLLOW, 31/01/2014

- Κοιμήσου τώρα Μάρκο. Κανένας δεν σε ενοχλεί. Και ο Μάρκος κοιμόταν.

«Η περσινή αρραβωνιαστικιά» είναι το πρώτο διήγημα, του πρώτου βιβλίου της  Ζυράννας Ζατέλη. Το διήγημα που δανείζει το όνομα του στο βιβλίο. Ένα κορίτσι αρραβωνιάζεται τον Μάρκο την Πρωτοχρονιά του 1961. Επιστρέφει στην ανάμνηση χρόνια μετά, την αφηγείται, εξετάζει το αποτύπωμα του βιώματος. Αυτή η αφήγηση μεταφέρεται στη σκηνή από την ομάδα Elephas tiliensis στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Το έργο εκτελείται ως ένα κομμάτι για μία γυναίκα και τρεις φωνές. Ως ένα έργο για τρεις ηθοποιούς (Ξένια Θεμελή, Σύρμω Κεκέ, Τατιάνα Άννα Πίττα) και μια κιθάρα επί σκηνής (Κωστής Ζουλιάτης). Η αφηγήτρια τριχοτομείται. Το βίωμα αποκτά πλήθος. Έτσι, η σχεδόν παράλληλη αφήγηση αποκτά εκδοχές, ρυθμό άλλοτε καταιγιστικό και άλλοτε κομματιαστό. Ταυτόχρονες παραλλαγές, που άλλοτε ταυτίζονται  και άλλοτε απλά συνορεύουν. Μέσα στον στρόβιλο, τις επαναλήψεις και τις κορυφώσεις, η παράσταση καταφέρνει να προσεγγίσει την ανάμνηση με το όνειρο. Οι ηθοποιοί δεν βιώνουν, αφηγούνται το βίωμα με στιγμιαίες ενσαρκώσεις. Στο βυθό του ύπνου, τίποτα δεν είναι πραγματικό και ταυτόχρονα όλα αληθεύουν. Έτσι μαθαίνουμε για εκείνη την περίοδο στην «πρώτη μοναξιά της ζωής», για το χνούδι της πρώτης επιθυμίας, την προϊστορία της τρυφερότητας σε κάποια ηλικία παιδική. Για το βίωμα όχι σαν παράθεση γεγονότων, αλλά σαν ένα σημείο κάπου στο απόμακρο και το άπιαστο των πρώτων χρόνων, όταν τα πράγματα γίνονται σύμβολα και τα σύμβολα πραγματικότητες. Και κυρίως για την πληγή που κρύβεται κάτω απ’ όλα αυτά και κάτω απ’ το παρόν.

Ταυτόχρονα και αναπόφευκτα, η τριχοτόμηση γενικεύει. Η εξιστόρηση μιας γυναίκας γίνεται και εξιστόρηση του φύλου της. Η μνήμη μοιάζει να αναζητά συλλογικά χαρακτηριστικά και ο τελετουργικός τόνος που προκύπτει μέσα από την επανάληψη αλλά και την επίμονη επί σκηνής παρουσία της μουσικής προσθέτουν προς αυτή την αφαίρεση.

Κάπου εκεί πίσω υπάρχει ένα τραύμα, μια μνήμη λανθάνουσα που δεν ανασύρεται ολόκληρη. Μόνο μια αφή, που περνά πάνω από τις εγγραφές της παιδικής ηλικίας. Ο χιονισμένος δρόμος και το φορτηγό, η επίμονη ανταλλαγή βλέμματος στο κρεβάτι, ένα τσεκούρι και λίγο μέλι.

Το δικό μας σήμερα αναζητά αναπόληση, καταφύγιο χρόνου, εκεί που όλα μοιάζαν πιο απλά, ψάχνοντας το τραύμα που παρήλθε αλλά ταυτόχρονα σχημάτισε το παρόν μας. Και κάπως έτσι φτάνουμε στην τελευταία φράση του έργου. Κλείνοντας με τον απόλυτο τρόπο της προαναγγελθείσας ανατροπής. Η τελευταία φράση μάς περνά από την αφήγηση του ονείρου στην κυριολεξία της πραγματικότητας. Στη φράση που κλείνει το έργο, η ηλικία της αφήγησης γερνά απότομα, η κουρτίνα του τέλους πέφτει απότομα. Απότομα σαν ενηλικίωση.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Έφη Μαρίνου, ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ, 04/02/2014

Όσοι είχαμε διαβάσει πριν από χρόνια την ιστορία του Μάρκου και της αρραβωνιαστικιάς του, δύσκολα θα μπορούσαμε να τη φανταστούμε να ξεδιπλώνεται σε μια θεατρική σκηνή. Κι όπως έχει πει η συγγραφέας της «Περσινής αρραβωνιαστικιάς» Ζυράννα Ζατέλη, ο καθένας μας είχε ήδη σκηνοθετήσει μέσα του αυτό το παράξενα συναρπαστικό διήγημα.

Κι όμως η παράσταση των Δημήτρη Αγαρτζίδη και Δέσποινας Αναστάσογλου στον απολύτως αρμονικό χώρο που δημιούργησαν στο Δώμα του Θεάτρου Νέου Κόσμου, δικαιώνει τον στόχο της. Κυρίως χάρη στην πολλαπλασιασμένη επί τρία ηρωίδα, μια πρωτότυπη ιδέα που χαρίζει στη σκηνική αφήγηση την ποίηση, το χιούμορ, την έκπληξη του διηγήματος. Και με τα απλούστερα των σκηνικών υλικών. Με έμφαση στην κίνηση, τον λόγο, τη μουσική (Κωστής Ζουλιάτης), την ιδιαίτερη ερμηνεία των τριών γυναικών (Ξένια Θεμελή, Σύρμω Κεκέ, Τατιάνα-Αννα Πίττα).

Οι τρεις τους ως παραλλαγές ενός προσώπου ανατρέχουν στο παρελθόν του κοριτσιού που βιώνει την «πρώτη μοναξιά της ζωής του». Με μια φωνή, ίδια φωνή, αλλιώτικη φωνή, παράλληλη φωνή, διηγούνται το πώς μια κρύα παραμονή Πρωτοχρονιάς του 1961 δέθηκε με «όρκους» με εκείνο τον υπναρά αρραβωνιαστικό, τον Μάρκο. Πώς έζησε μαζί του στιγμές αγάπης, τρυφερότητας, ζήλιας, γεμάτες βουβή αλλά απόλυτη επικοινωνία.

Η αναψηλάφηση του παλιού πόνου είναι τόσο βαθιά και αλυσιδωτή στις εκφάνσεις της, που φέρνει στον νου τα μακρινά χρόνια της αθωότητας. Τη χαρά, τις κρυφές επιθυμίες, τη συγκεχυμένη γνωριμία με τον έρωτα, τον αιφνίδιο πόνο, το σοκ της πρώτης συνάντησης με την απώλεια και την αίσθηση παράλυσης που σου αφήνει. Τότε που όλα μοιάζουν αλλόκοτα και ακατανόητα, δεν ξέρεις τι ονειρεύεσαι και τι σου συμβαίνει στ’ αλήθεια. Τότε που μαθαίνεις ότι στη ζωή υπάρχει θάνατος και αγνοείς ότι ακολουθούν επόμενοι, αλλά κι άλλες τόσες παρηγορίες. Και δεν ξέρεις τι να κάνεις. Και πρέπει να βρεθεί κάποιος, όπως ο καφετζής στην προκειμένη περίπτωση, να σε μπουκώσει με λουκούμια για να μαλακώσει η γλύκα τους τον πόνο. Μια ωραία παράσταση. Μπράβο κορίτσια. Και αγόρια…

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Στέλλα Χαχάλη, Artic.gr, 14/02/2014

ΠΕΡΣΙΝΗ ΑΡΡΑΒΩΝΙΑΣΤΙΚΙΑ. «ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΜΕΙΝΑΝ ΠΑΙΔΙΑ ΚΙ ΕΧΟΥΝ ΑΣΠΡΑ ΜΑΛΛΙΑ»

Στο Δώμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, πραγματοποιείται η παρθενική δραματοποίηση του διηγήματος της Ζυράννας Ζατέλη «Περσινή αρραβωνιαστικιά» από την ομάδα Elephas tiliensis, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Αγαρτζίδη και της Δέσποινας Αναστάσογλου. Η Ζυράννα Ζατέλη πέρασε τα παιδικά της χρόνια στη σκιά ενός μεγάλου βουνού, του δικού της «Μαγικού Βουνού», όπως εξομολογείται, σε μια επαρχία έξω από την Θεσσαλονίκη. Από μικρή, μαγεύτηκε από την μεταφυσική και υπαρξιακή εκπλήρωση, που μυστηριακά της έδινε η γραφή, ενώ η ίδια ομολογεί ότι: «Μια αδιάκοπη εναλλαγή φωτός και σκότους, ηδονής και αγωνίας είναι το γράψιμο, που δεν θα την άλλαζα ούτε με μια θέση στον παράδεισο». Πρωτοεμφανίζεται στον λογοτεχνικό χώρο το 1984 με το έργο της «Περσινή αρραβωνιαστικιά», μια σειρά διηγημάτων με κοινό παραμυθικό και μυθολογικό χαρακτήρα. Το 1993 καθιερώνεται με το μυθιστόρημα, ενώ με το έργο της «Και με το φως του λύκου επανέρχονται» απέσπασε το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος.

Γραμματολογικά, εντάσσεται στο είδος του ποιητικού παραμυθιού, όπως είναι γνωστό και από άλλα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όπως το διήγημα «Ο ξανθός Έκμπερτ» του Γερμανού Ρομαντικού Λούντβιχ Τηκ, το «Άλεφ» του Μπόρχες και  ο «Οδοιπόρος» του Πεσσόα.  Οι χαρακτήρες αυτών των διηγημάτων υπακούουν σε  μια δική τους τυπολογία και τα εσωτερικά προτάγματά τους και κατευθύνονται από τα μυθολογικά συμπλέγματα, που ορίζουν μια πρωτοφανή υπερπραγματικότητα. Βασικό χαρακτηριστικό του συγγραφικού στίγματος της Ζυράννας Ζατέλη είναι η δημιουργία μιας τοιχογραφίας χαρακτήρων με ιδιαίτερη ψυχογράφηση. Η ιδιοσυγκρασιακή ιδιομορφία των ηρώων της πλήττει τον κόσμο των αντικειμενικών συμβάσεων και δημιουργεί ένα σύμπαν ατομικοτήτων. Ο κάθε ήρωας μεταφράζει με τα δικά του- βαθύτατα προσωπικά- ονειρικά και συνειδησιακά υλικά την περιρρέουσα πραγματικότητα, για να την μεταλλάξει και να την αναδομήσει. Με αυτόν τον τρόπο, καταργούνται οι κοινωνικές και υποκριτικές συμβάσεις ενός κυρίαρχου καθωσπρεπισμού και ανασυστήνονται οι σχέσεις των ανθρώπων, που είναι πια απεγκλωβισμένοι από ταμπού και προκαταλήψεις.

Έτσι και εδώ, η ηρωίδα είναι ένα κορίτσι 12 χρονών, που την δεκαετία του ’60 αρραβωνιάζεται τον Μάρκο και σημαδεύεται από μια οριστική απώλεια. Όλη η ιστορία δίδεται με μια χρονική παλινδρόμηση, μια ανάληψη, η οποία εγκιβωτίζεται στον εσωτερικό μονόλογο-εξομολόγηση του ενήλικου εαυτού της ηρωίδας. Το έργο αποτελεί ένα σχόλιο στην παιδική ηλικία, μέσα από ένα εσωτερικό ταξίδι και μια καταβύθιση στις κυρίαρχες παιδικές αναμνήσεις. «Υπάρχει ένα απόμακρο τοπίο, ημιπραγματικό πλέον και ακατάλυτο, άπιαστο, αλλά και βασανιστικά κυρίαρχο στον ψυχισμό μας, που μοιάζει κόλαση και μαζί παράδεισος» και το ονομάζομε παιδική ηλικία», σχολιάζει η Ζυράννα Ζατέλη. Έτσι και εδώ, η μικρή αρραβωνιαστικιά αρχίζει να ανακαλύπτει τα πρώτα ίχνη της γυναικείας σεξουαλικότητας, συνεπαρμένη από φόβο για την ανεξερεύνητη ερωτική επιθυμία, αλλά και από μια βαθιά έλξη για την ζωή και τον θάνατο. Παρατηρεί με νοσηρή περιέργεια την πρώτη αφύπνιση της συνείδησης και της προσωπικής της ταυτότητας, την πρώτη κατάκτηση προς το ταξίδι της αυτογνωσίας και της ενηλικίωσης. Το έργο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μια μικρή πραγματεία πάνω στην παιδική ηλικία, στο καταφύγιο, που το όνειρο συγχέεται με την πραγματικότητα και η φαντασία ορίζει τις εσωτερικές κινήσεις της ψυχής.

Μέσα στο κείμενο είναι κυρίαρχα κάποια κοινά παραμυθικά και λογοτεχνικά μοτίβα: ο ύπνος, το τσεκούρι και το μέλι. Ο ύπνος, σαν μια πρόγευση θανάτου είναι ένα μέσο εξερεύνησης των εσωτικών τοπίων του εαυτού. Κατά τη διάρκειά του, πραγματοποιείται μια λήθη εαυτού, αλλά και συνείδησης, καθώς απελευθερώνεται ένα γιγαντιαίο υποσυνείδητο, που αναδύει όλους τους ανεκπλήρωτους πόθους μας και εκτονώνει τα καταπιεσμένα μας ένστικτα. Σε έναν τέτοιο, βαθύ και πολύωρο, ύπνο παραδινόταν ο Μάρκος. Η ίδια η συγγραφέας ομολογεί ότι «από μικρή είχα μια στενή σχέση με την κρυμμένη ζωή του ύπνου». Μέσα στον μονόλογο, εγκιβωτίζεται μια παραβολή αλληγορική: ύστερα από μια μεγάλη απώλεια η αρραβωνιαστικιά δέχεται από κάποιες άγνωστες γριές ως παυσίλυπο ένα τσεκούρι με μέλι με την παρότρυνση να γλείψει το μέλι, για να περάσει ο πόνος. Το μέλι, βέβαια είναι σύνηθες λογοτεχνικό σύμβολο της γλυκύτητας της ζωής, ενώ το τσεκούρι συμβολίζει την υπόμνηση και την απειλή του θανάτου.  

Αξιέπαινη είναι η σκηνοθεσία του Δημήτρη Αγαρτζίδη και της Δέσποινας Αναστάσογλου, που γέμισαν την σκηνή με ζωντάνια, πάθος και ορμητικότητα. Πολύ ευφυής η σκηνοθετική άποψη πολλαπλασιασμού της ηρωίδας σε τρεις παραλλαγές της, καθώς αυτό προσέδωσε εναλλασσόμενη ένταση και ενδιαφέρον στην σκηνή, αλλά και τόνισε την ταυτόχρονη ύπαρξη πολλών εαυτών. Έτσι, δίδεται μια πολυπρισματική οπτική, ενώ μέσα από τους στροβιλισμούς των ηρωίδων αναδύεται το ιλιγγιώδες ταξίδι στις παιδικές αναμνήσεις, αλλά και η παραζάλη της αδυσώπητης πραγματικότητας. Πολύ ενδιαφέρουσα ήταν και η παρουσία του τσεκουριού με το μέλι στην σκηνή, επιτυγχάνοντας έτσι την πραγμοποίηση των συμβόλων, αλλά και ευρηματικό, το δάπεδο με τις διάσπαρτες φωτογραφίες-υπολείμματα αναμνήσεων. «Ουσιαστικά με αφορμή δύο φράσεις-μοτίβα της Ζατέλη», επισημαίνει ο Δημήτρης Αγαρτζίδης, «στήσαμε την παράσταση. Το ένα αναφέρεται στις δύο γυναίκες που φέρνουν η μία το τσεκούρι και η άλλη το μέλι, ανάλογα με την κατάσταση  και η άλλη που παρομοιάζει το κορίτσι με μια φιγούρα πολλαπλασιασμένη σε τρεις διαφορετικές, σαν δική τους συνωμοσία σε σχέση με όλους εμάς». Η σχεδόν αυτοσχέδια μουσική του Ζουλιάτη ήρθε να συμπληρώσει το συνειρμικό και ονειρικό «εσωτικό τοπίο».

Και οι τρεις ηθοποιοί με ταπεραμέντο υποδύθηκαν τον τριπλό εαυτό. Εξαιρετική ήταν η Ξένια Θεμελή, που ενσάρκωνε κυρίως την σωματοποίηση των ψυχικών εντάσεων και του παροξυσμού της ηρωίδας, ενώ η ίδια ήταν υπεύθυνη και για την επιμέλεια κίνησης. Η Σύρμω Κεκέ,  με μία αποστασιοποιημένη ένταση και μια σχεδόν παιδική φλυαρία, απέδωσε την κυρίως αφήγηση, ενώ με βιρτουόζες κινήσεις και σπαραγμένες λέξεις και φράσεις απέδωσε την άλλη όψη του εαυτού η Τατιάνα Άννα Πίττα. Και οι τρεις κατόρθωσαν να προετοιμάσουν το κοινό για το τέλος-έκπληξη και για το κλειδί της παράστασης, που θα συμφιλιώσει το κοινό με το ανοίκειο και θα επαναπροσδιορίσει την έννοια του ανθρώπινου όντος.

Στα κρυφά μονοπάτια των παιδικών αναμνήσεων, εκεί που κουρνιάζουν σιωπηλά τα ανεκπλήρωτα παιδικά όνειρα, η εμπιστοσύνη στην δύναμη της ειλικρίνειας, η πίστη στη δημιουργία ενός κόσμου «όμορφου, ηθικού, αγγελικά πλασμένου», εκεί στα σκοτεινά κρύβεται συχνά η λύση στις αδιέξοδες συγκρουσιακές καταστάσεις των ενηλίκων, αλλά και η ευκαιρία για μια επαναμάγευση της πραγματικότητας μέσα από μια ποιητικά βιωματική καθημερινότητα.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Στέλλα Χαραμή, tospirto.net, 12/02/2014

Παράσταση με ορμή, χάρη και τη φρεσκάδα του καινούριου.

Ακόμα κι αν δεν γνώριζες πως οι Elephas Tiliensis (η ομάδα των Δημήτρη Αγαρτζίδη και Δέσποινας Αναστάσογλου) διεκδίκησαν με εκτιμητέα, στις μέρες μας, επιμονή το παρθενικό ανέβασμα του έργου της Ζυράννας Ζατέλη, θα την αναγνώριζες∙ έτσι κι αλλιώς. Τα 75 και κάτι λεπτά παράστασης έχουν το πάθος, την ενέργεια, την ταυτότητα δύο δημιουργών που -παρά τη μικρή εξοικείωσή τους με τη σκηνοθεσία– ξέρουν τι θέλουν να κάνουν, πού θέλουν να οδηγήσουν το υλικό τους. Λογοτεχνικό εν προκειμένω, με σχεδόν μυθικό χαρακτήρα, 30 χρόνια μετά την κυκλοφορία του. Είναι στ’ αλήθεια σπάνιο να διακρίνεις το στίγμα του δημιουργού ο οποίος έχει πολλά μπροστά του για να δοκιμάσει και να κριθεί, σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Και προφανώς δεν συζητάμε για τις παραμέτρους ιδεών και ευρημάτων – αυτά που παρουσιάζει η «Περσινή αρραβωνιαστικιά» στο Δώμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου– οι οποίες δεν αναζητούν τίτλους πρωτοτυπίας ή παρθενογένεσης. Η συνολική ατμόσφαιρα της παράστασης ωστόσο, φανερώνει την ορμή, τη χάρη και τη φρεσκάδα του καινούριου με σαφήνεια και καθαρότητα. Τόσο ώστε να αποδώσει τις αξίες του έργου -ας μην ξεχνάμε πως η «Περσινή αρραβωνιαστικιά» είναι επίσης απόσταγμα νιότης και σε αυτήν αναφέρεται- όσο και να αναδείξει το προσωπικό λεξιλόγιο των σκηνοθετών της.

Η «Αρραβωνιαστικιά» της Ζυράννας Ζατέλη είναι η μικρή ιστορία μιας μεγάλης απώλειας που βιώνει ένα 12χρονο κορίτσι στα χρόνια του ’60∙ είναι αυτό ακριβώς το ίδιον της νεότητας που σε αναγκάζει να βλέπεις και να αισθάνεσαι τα πράγματα, μεγεθυμένα, ψηλότερα από ό,τι το βλέμμα σου φτάνει. Η ανάγκη να αγγίζεις, να μυρίζεις, να συλλέγεις το δυνατόν περισσότερα. Μια τέτοια εμπειρία εξιστορεί το διήγημα, και κατ’ επέκταση η παράσταση των Elephas Tiliensis. Η εμπειρία ενός προσώπου, η περιπέτεια μιας ψυχής, σε τρεις διαφορετικές εκφάνσεις και «θέσεις» - αφού την ηρωίδα ερμηνεύουν τρεις ηθοποιοί, η Σύρμω Κεκέ, η Ξένια Θέμελη και η Τατιάννα Άννα Πίττα.

Η σκηνοθεσία τις οδηγεί να αποδώσουν αυτό που αυθαίρετα θα ονομάζαμε «κινησιολογία των λέξεων». Η περιγραφικότητα, η αφήγηση ξεπερνιέται μέσα από τη νοημοσύνη του σώματός τους και οι λέξεις στο στόμα τους μεγαλώνουν, σαν να τις υπογράμμιζες με μολύβι στις σελίδες του βιβλίου. Θαρρείς και η γλώσσα ψηλώνει, τόσο που καμιά φορά ασφυκτιά στο περιορισμένης χωρητικότητας Δώμα – κι απόψε ξεχειλισμένο από θεατές.

Αυτή την οδηγία, οι τρεις πρωταγωνίστριες την παραλαμβάνουν και ισότιμα της δίνουν υπόσταση, η καθεμιά με τα δικά της εργαλεία· αν και σε σημεία είναι δύσκολο να ξεχωρίσεις το πώς η μια χωνεύεται από την τεχνική της άλλης. Στην Ξένια Θέμελη –με τη μεγαλύτερη εξοικείωση στην κίνηση– πέφτει εύλογα το βάρος της σωματικής αφήγησης. Οι χορογραφημένες κινήσεις της έχουν την ευγλωττία που απαιτεί μια τέτοια προσέγγιση, αλλά μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι εκφράσεις που έχει δουλέψει στο πρόσωπό της. Η Τατιάννα Άννα Πίττα καταπραΰνει τη… λογοδιάρροια της ηρωίδας με σταθερότητα και μέτρο. Όσο για τη Σύρμω Κεκέ, παντρεύει αριστοτεχνικά τη συγκίνηση και την ελαφρότητα, αποδεικνύοντας και πάλι πως είναι μια ηθοποιός με έντονο ταπεραμέντο. Το αποτέλεσμα πάντως, εκτός από τις επί μέρους παρατηρήσεις και διαπιστώσεις, είναι υπόθεση του τριμερούς σχήματος αφού συνθέτουν από κοινού μια ενιαία ερμηνεία, λειτουργούν αναπόσπαστα, σαν μια καλοκουρδισμένη και άρτια κατασκευή.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Γεωργία Οικονόμου, e-go.gr, 04/03/2014

Ένα μικρό και εξαιρετικά πολύτιμο διαμάντι είχαμε την τύχη να παρακολουθήσουμε στο δώμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου.

Μια καταβύθιση στην αρχέγονη παιδική μας ηλικία και στα ακατανόητα συναισθήματά της, στο μυστηριώδες του κόσμου, στην έννοια της ίδιας μας της ζωής και στον έρωτα. Και όλα αυτά κάτω από το περίβλημα της παιδικής αθωότητας, της αγνότητας και κυρίως της άδολης αγάπης.

Ο λόγος για την «Περσινή Αρραβωνιαστικά» της Ζυράννας Ζατέλη –το πρώτο διήγημα του βιβλίου με το οποίο συστήθηκε και στο αναγνωστικό κοινό– που είχε την τύχη να πάρει σάρκα και οστά από τον Δημήτρη Αγαρτζίδη και την Δέσποινα Αναστάσογλου.

Πρόκειται για την εξομολόγηση μιας γυναίκας για τον πρώτο έρωτά της, τον Μάρκο σε ηλικία δώδεκα περίπου ετών. Αυτός ο έρωτας και η βίαιη ανατροπή του, θα γίνει η αφορμή για την σεξουαλική της αφύπνιση και το πέρασμα της από το παιδί στον κόσμο των ενηλίκων. Ένα ποιητικό παραμύθι που μιλά με τρόπο υπαινικτικό, αλλά και ωμό, για τη γυναικεία σεξουαλικότητα, τις μύχιες σκέψεις, τις κρυφές επιθυμίες, το φόβο και την έλξη του θανάτου, τη σύνδεση της καθημερινής πραγματικότητας με το μεταφυσικό, τη φαντασία και τη μαγεία.

Ο Δημήτρης Αγαρτζίδης και η Δέσποινα Αναστάσογλου έδωσαν μία ξεχωριστή πνοή στο αριστοτεχνικά γραμμένο κείμενο της Ζατέλη. Υπό τη δική τους σκηνοθετική οπτική, η θεατρική του διασκευή ανάβλυζε σφρίγος και φρεσκάδα από το πρώτο έως το τελευταίο λεπτό, ενώ τα συμβολικά «όπλα» του κειμένου και του σκηνικού (λουκούμια, τσεκούρι, μέλι, δυόσμος) αξιοποιήθηκαν σκηνικά, δραματουργικά και υποκριτικά με τον καλύτερο τρόπο. Σ’ αυτό συνέβαλε καθοριστικά η ζωντανή μουσική του Κωστή Ζουλιάτη.

Ευφυής η έμπνευσή τους να παρουσιάσουν την ηρωίδα στις τρεις παραλλαγές- εκφάνσεις της, καθώς αυτό μας σύστησε με έναν πιο βαθύ και ουσιαστικό τρόπο στην εύθραυστη ψυχοσύνθεσή της και προσέδωσε ξεχωριστή ένταση και ρυθμό στο κείμενο. Ο συνδυασμός και η χημεία των τριών πρωταγωνιστριών ήταν συγκλονιστικός. Άλλοτε κινούνταν σαν ένα σώμα, άλλοτε συμπληρωματικά και άλλοτε ετερόκλητα. Ήταν διαρκώς εναργείς και παρούσες στη σκηνή, σαν να ερμηνεύει η καθεμιά το δικό της μονόλογο, ενώ την ίδια στιγμή μοιράζονταν τις ανάσες τους και τον παλμό τους. Η Ξένια Θέμελη – η οποία έχει αναλάβει και την κινησιολογική επιμέλεια της παράστασης- κατάφερε να σωματικοποιήσει πλήρως τον ψυχισμό της νεαρής κοπέλας και την παιδικότητά της. Η τελευταία σκηνή –και κατά τη γνώμη μας η καλύτερη της παράστασης- με το τσεκούρι και το μέλι είναι από αυτές που θα μείνουν χαραγμένες μέσα σας. Πολύ καλή η Σύρμω Κεκέ έδωσε μια διαφορετική πτυχή της ηρωίδας, πιο «μαζεμένη» μεν, αλλά με εσωτερική ένταση, ενώ η Τατιάνα Πίττα μας σύστησε την πιο γυναικεία της πλευρά, αυτήν που υπερισχύει έντονα το σεξουαλικό στοιχείο και το … παιχνίδι.

Μη χάσετε με τίποτα, λοιπόν, την Περσινή Αρραβωνιαστικιά. Γιατί θα χάσετε την ευκαιρία να εκτεθείτε σ' ένα σύντομο, δροσερό, νοσταλγικό και ψυχοθεραπευτικό αεράκι γεμάτο ψήγματα των παιδικών σας χρόνων. Γιατί η παράσταση αυτή θα αγγίξει τις ευαίσθητες χορδές σας και θα ανασύρει μέσα από το υποσυνείδητό σας σκέψεις, λέξεις και κυρίως συναισθήματα που όλοι βιώσαμε κάποτε. Και είναι πραγματικά πολύ σπουδαίο να μπορεί μια παράσταση να μας «περπατήσει» στο λαβύρινθο των παιδικών μας αναμνήσεων. Και θα ήταν ακόμη πιο σπουδαίο αν εμείς οι ίδιοι τους δίναμε την σημασία που τους αξίζει, γιατί τότε θα βρίσκαμε λύση στα συμπλέγματα και τα προσωπικά μας αδιέξοδα που μας κατατρύχουν.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
Όλγα Σελλά, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 14/03/2014

 

Είναι παντού, δοκιμάζουν τα πάντα, σχεδόν σε οποιονδήποτε χώρο. Οι νέοι άνθρωποι που καταπιάνονται με το θέατρο έχουν να αντιμετωπίσουν μεγάλο ανταγωνισμό και ακόμη μεγαλύτερη προσφορά. Παρ’ όλα αυτά, δεν πτοούνται. Και τα δελτία Τύπου με τις νέες παραστάσεις δεν σταματούν. Είτε για δύο είτε για τρεις είτε για περισσότερες παραστάσεις την εβδομάδα. Κάποιος υπομονετικός μέτρησε, για το 2013, ότι παρουσιάστηκαν 855 παραστάσεις στην Αθήνα! Αριθμός εντυπωσιακός. Τις προηγούμενες μέρες είδαμε τρεις από αυτές τις παραστάσεις των νέων καλλιτεχνών και μεταφέρουμε τις εντυπώσεις μας.

 

Η αρχή έγινε με το νέο ξεκίνημα στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής», που παρουσίασε ένα έργο μ’ έναν μακροσκελή τίτλο: «Η προσευχή της κοπέλας που έπεσε στο πηγάδι και δεν θέλει να πεθάνει». «Δράστες» αυτής της προσπάθειας, τα μέλη της ομάδας Kursk, που αποτελείται από μερικούς από τους πλέον ταλαντούχους ηθοποιούς της νέας γενιάς (Χάρης Φραγκούλης, Ηρώ Μπέζου, Αργύρης Πανταζάρας, Γιάννης Παπαδόπουλος). Οι ίδιοι τα έκαναν σχεδόν όλα, αρχής γενομένης από τη συγγραφή του κειμένου. Υπέγραψαν τη σκηνοθεσία, τα σκηνικά και τα κοστούμια. Σκέφτηκαν να στήσουν «μια μαγική απελευθερωτική τελετουργία με τα μέσα του θεάτρου», όπως οι ίδιοι την περιγράφουν. Παρακολουθήσαμε για σχεδόν δύο ώρες το εξαιρετικό ταλέντο αυτών των τεσσάρων παιδιών και το κέφι τους πάνω στη σκηνή. Και μόνο γι’ αυτούς τους λόγους ήταν ευτύχημα ότι αυτή η ομάδα εγκαινίασε τη νέα περίοδο του Θεάτρου της Οδού Κυκλάδων. Κι ας ήταν ατυχές το έργο που τελικά παρουσίασαν (ένα μη έργο για την ακρίβεια). Κι ας πλατείαζε. Σ’ έναν χώρο που τίμησε το θέατρο, παρακολουθήσαμε τέσσερις νέους ανθρώπους που είναι σίγουρο ότι θ’ ακολουθήσουν αυτόν τον δρόμο.

Δεύτερη παράσταση, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, στο Δώμα. Εκεί στεγάζεται η ομάδα Elephas tiliensis και παρουσιάζει το πρώτο διήγημα του πρώτου βιβλίου της Ζυράννας Ζατέλη, με το οποίο κέρδισε την αγάπη του κοινού, «Περσινή αρραβωνιαστικιά». Τρία νέα κορίτσια (Ξένια Θεμελή, Σύρμω Κεκέ, Τατιάνα Αννα Πίττα) ζωντανεύουν τον μαγικό ρεαλισμό της Ζυράννας Ζατέλη σε σκηνοθεσία Δημήτρη Αγαρτζίδη και Δέσποινας Αναστάσογλου. Με απλούστατα σκηνικά μέσα και συγκινητικά μεστές ερμηνείες, μετέδωσαν όλη την τρυφερότητα και την παιδική αθωότητα της ηρωίδας. Μέχρι 13 Απριλίου.

Στο Θέατρο του Νέου Κόσμου και η τρίτη παράσταση, της Πολιτιστικής Εταιρείας KNOT, μιας θεατρικής ομάδας που δεν είναι και τόσο νέα. Καταπιάστηκαν μ’ ένα δύσκολο κείμενο, τους «Δανειστές» του Σουηδού Αύγουστου Στρίντμπεργκ, ένα έργο που αναφέρεται στη διάλυση ενός γάμου και στην πολύχρονη επιθυμία για εκδίκηση ενός τρίτου προσώπου. Εργο με διαλόγους σκληρούς, για τα πάθη της ανθρώπινης ψυχής στη διάρκεια μιας ερωτικής σχέσης. Ο Θέμελης Γλυνάτσης υπογράφει τη σκηνοθεσία και στη σκηνή τρεις ηθοποιοί (Συμεών Τσακίρης, Σοφία Μαραθάκη και Νέστορας Κοψιδάς) ζωντανεύουν τους τρεις ανθρώπους που αλληλοσπαράσσονται. Η Αλεξάνδρα Ντεληθέου, πίσω από τις φωτισμένες κουρτίνες του σκηνικού, ζωντανεύει με τις κινήσεις της τα συναισθήματα που δεν ομολογούνται. Ενα δύσκολο εγχείρημα, ένα σκηνικό που εκμεταλλεύτηκε με τον καλύτερο τρόπο τον μικρό χώρο, ένα έργο που ακουμπάει πάντα στα συναισθήματα που νιώθουν όλοι οι άνθρωποι. Μια προσπάθεια που είχε πολύ πάθος, κι ας μην άγγιξε την οροφή των απαιτήσεών μας.

Με κλασικά, νεότερα ή εντελώς νέα έργα και με ελάχιστα μέσα συνήθως, αλλά με πολύ κέφι και αγάπη για το θέατρο, οι νέοι ηθοποιοί βάζουν τις δικές τους ψηφίδες στη σύγχρονη θεατρική ιστορία.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ
ΛΙΓΟΤΕΡΑ
TOP